Po wielu godzinach siedzenia przy biurku plecy często stają się sztywne, barki napięte, a odpoczynek po pracy nie zawsze przynosi oczekiwaną ulgę. W takich sytuacjach wiele osób sięga po matę do akupresury, czyli powierzchnię z licznymi wypustkami, która podczas leżenia wywiera nacisk na skórę i tkanki miękkie.
Czy mata do akupresury rzeczywiście działa? Dostępne badania są nadal ograniczone, ale jedno randomizowane badanie wskazuje, że może ona wspierać zmniejszanie bólu i poprawę funkcjonowania u osób z przewlekłym bólem dolnej części pleców, szczególnie wtedy, gdy jest stosowana jako dodatek do ćwiczeń terapeutycznych.
Czym jest mata do akupresury?
Mata do akupresury to najczęściej miękka powierzchnia pokryta plastikowymi rozetami lub wypustkami. Po położeniu się na niej ciało styka się z wieloma punktami nacisku jednocześnie. Nie jest to to samo co akupunktura: mata nie używa igieł i nie jest zabiegiem wykonywanym przez terapeutę.
Dla części osób pierwsze minuty na macie mogą być intensywne. Z czasem, gdy ciało się rozluźnia, wiele osób odczuwa ciepło, zmniejszenie napięcia lub po prostu chwilę odpoczynku. Reakcja jest jednak indywidualna. Mata nie powinna powodować ostrego bólu ani silnego dyskomfortu.
Co mówią badania?
Najbardziej bezpośrednie badanie dotyczące maty do akupresury przeprowadzono u osób z przewlekłym bólem dolnej części pleców. Wzięły w nim udział 44 osoby, które realizowały program rehabilitacyjny obejmujący najpierw sesje nadzorowane, a następnie ćwiczenia wykonywane w domu przez sześć miesięcy.
Jedna grupa dodatkowo korzystała z maty do akupresury przez 60 minut dziennie. Obie grupy poprawiły wyniki dotyczące bólu, sprawności i jakości życia, jednak w grupie używającej maty odnotowano dodatkową poprawę natężenia bólu. Autorzy wskazali, że mata może być prostym wsparciem dla ćwiczeń, szczególnie w średniej i dłuższej perspektywie. Nie oznacza to jednak, że sama mata zastępuje aktywność, rehabilitację czy diagnozę.
Mata nie zastępuje ruchu
To najważniejszy wniosek z badania: uczestnicy nie korzystali wyłącznie z maty. Wszyscy realizowali program ćwiczeń terapeutycznych. Mata była dodatkiem, a nie główną metodą leczenia.
W praktyce może to oznaczać, że mata sprawdza się najlepiej jako element wieczornej rutyny po pracy: po krótkim spacerze, kilku ćwiczeniach mobilizujących lub rozciąganiu. W ten sposób nie oczekujemy od niej „naprawienia” skutków całego dnia siedzenia, lecz wykorzystujemy ją jako chwilę relaksu i wsparcie dla regularnego ruchu.
Jak korzystać z maty po pracy przy biurku?
Jeśli chcesz wypróbować matę, zacznij spokojnie i stopniowo. Pierwsze sesje nie muszą być długie.
1. Zacznij od krótkiej sesji
Połóż matę na łóżku lub kanapie, aby nacisk był łagodniejszy niż na twardej podłodze. Ułóż się wygodnie na plecach i pozostań na niej przez 5–10 minut.
Z czasem możesz wydłużyć sesję, jeśli odczucia są komfortowe. Nie ma potrzeby od razu korzystać z maty przez godzinę, czas stosowania w badaniu nie jest uniwersalnym zaleceniem dla każdej osoby.
2. Oddychaj spokojnie
Podczas leżenia na macie spróbuj rozluźnić barki, szczękę i brzuch. Oddychaj naturalnie, bez pogłębiania oddechu na siłę. Skupienie uwagi na spokojnym oddechu może ułatwić tolerowanie początkowego nacisku i stworzyć moment wyciszenia po intensywnym dniu.
3. Połącz matę z lekkim ruchem
Przed lub po sesji wykonaj kilka łagodnych ruchów: krążenia barkami, rozciąganie klatki piersiowej, skręty tułowia na krześle albo krótki spacer.
Przy przewlekłym bólu pleców aktywność i ćwiczenia terapeutyczne są ważnym elementem postępowania. Mata może wspierać komfort, ale nie powinna być powodem rezygnacji z ruchu.
Akupresura a mata — dlaczego warto zachować ostrożność?
W literaturze naukowej można znaleźć badania sugerujące, że akupresura może wspierać redukcję bólu dolnej części pleców. Przegląd systematyczny i metaanaliza objęły 23 randomizowane badania z udziałem 2400 uczestników. Wyniki wskazywały na potencjalne korzyści akupresury w zmniejszaniu bólu.
Kiedy mata do akupresury nie będzie dobrym wyborem?
Zrezygnuj z używania maty na uszkodzonej, podrażnionej lub zakażonej skórze. Ostrożność jest wskazana również przy zaburzeniach czucia, skłonności do siniaków, problemach z krzepnięciem lub przyjmowaniu leków wpływających na krzepliwość krwi.
Jeżeli ból pleców jest silny, pojawia się po urazie, promieniuje do nogi, towarzyszy mu drętwienie, osłabienie siły mięśniowej albo problemy z kontrolą oddawania moczu lub stolca, potrzebna jest pilna konsultacja medyczna. W takich sytuacjach mata nie jest właściwym rozwiązaniem.
Potrzebujesz wsparcia fizjoterapeuty? Umów wizytę FizjoMobilnie fizjoterpapia domowa Wrocław.
Źródła
Frizziero A. i wsp. Efficacy of an Acupressure Mat in Association with Therapeutic Exercise in the Management of Chronic Low Back Pain: A Prospective Randomized Controlled Study. Applied Sciences. 2021;11(11):5211. DOI: 10.3390/app11115211.
Li T. i wsp. Clinical Efficacy and Safety of Acupressure on Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2021. PMID: 33708260.